Wykład poświęcony będzie fenomenowi I Rzeczypospolitej jako jednego z największych i najbardziej oryginalnych organizmów politycznych Europy XVI, XVII i XVIII wieku. Punktem wyjścia stanie się pytanie, czy I Rzeczpospolitą można określać mianem imperium, mimo że nie posiadało ono klasycznej formy cesarstwa znanej z Zachodu czy Wschodu. Omówione zostaną źródła potęgi Rzeczypospolitej: unia Korony i Litwy, ekspansja terytorialna, siła militarna oraz wyjątkowy model ustrojowy oparty na idei wolności szlacheckiej. Szczególna uwaga zostanie poświęcona kulturze sarmackiej jako elementowi budującemu tożsamość elit państwa oraz specyficznemu rozumieniu wolności politycznej, które odróżniało Rzeczpospolitą od monarchii absolutystycznych Europy. W dalszej części wykładu przedstawione zostaną najważniejsze konflikty militarne, znaczenie husarii i rola Rzeczypospolitej jako przedmurza chrześcijaństwa oraz siły równoważącej wpływy Moskwy, Szwecji i Imperium Osmańskiego. Zakończenie poświęcone będzie przyczynom kryzysu i upadku państwa oraz refleksji nad dziedzictwem I Rzeczypospolitej we współczesnej pamięci historycznej. Bo każde imperium upada, ale nie każde pozostawia po sobie ideę silniejszą niż własne granice.
Dr Jędrzej Lipski, historyk i filozof, dyrektor Muzeum Miejskiego w Jastrzębiu-Zdroju, reżyser kilkudziesięciu filmów, scenarzysta, dziennikarz prasowy, radiowy i telewizyjny. W przeszłości dyrektor TVP Historia, redaktor naczelny Dziennika Zachodniego. Pokazy filmów dr. Jędrzeja Lipskiego, organizowane w różnych miastach Polski, gromadzą tłumy widzów zainteresowanych tematyką historyczną i patriotyczną.